Wmo-regeling: wat is het, wanneer kom je in aanmerking en welke hulp is er?
Wmo-regeling: wat is het?
De Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) speelt een grote rol voor mensen die thuis wonen en merken dat het dagelijks leven zwaarder wordt. Misschien merk je dat het huishouden niet meer lukt, dat je partner meer begeleiding nodig heeft of dat je als mantelzorger overbelast raakt. Dan kan Wmo-ondersteuning helpen om langer veilig en zo zelfstandig mogelijk thuis te blijven wonen.
Op deze pagina lees je wat de Wmo-regeling inhoudt, wanneer je in aanmerking komt, welke vormen van hulp er zijn en hoe het traject via de gemeente er in grote lijnen uitziet. Ook gaan we in op signalen dat ondersteuning nodig kan zijn en hoe je een gesprek met het Wmo-loket goed voorbereidt. Zo krijg je een rustig en compleet overzicht van de mogelijkheden.
.
Wat is de Wmo en waar is de regeling voor bedoeld?
De Wmo is een landelijke wet die gemeenten verplicht om inwoners te ondersteunen die moeite hebben om zelfstandig te wonen en mee te doen in de samenleving. Het gaat daarbij niet om medische zorg, maar om praktische en sociale ondersteuning in en om het huis.
Kenmerkend voor de Wmo-regeling is dat de gemeente kijkt naar:
- wat je zelf nog kunt
- wat mensen om je heen kunnen doen
- welke ondersteuning nodig is om het dagelijks leven weer haalbaar te maken
Voorbeelden van doelen binnen de Wmo zijn:
- een schoon en leefbaar huis
- structuur in de dag en ondersteuning bij plannen en organiseren
- mogelijkheden om andere mensen te ontmoeten
- ontlasting van mantelzorgers
De Wmo vult andere vormen van zorg en ondersteuning aan, zoals zorg vanuit de zorgverzekering of langdurige zorg.
Wanneer kom je in aanmerking voor ondersteuning via de Wmo?
Er is geen standaardlijst met aandoeningen of situaties waarbij je automatisch recht hebt op Wmo-ondersteuning. De gemeente kijkt altijd naar jouw persoonlijke situatie. In grote lijnen gaat het om één of meer van de volgende punten:
- je hebt beperkingen waardoor het huishouden niet meer goed lukt
- je hebt moeite om structuur in je dag aan te brengen of overzicht te houden
- je komt weinig buiten of hebt weinig sociale contacten
- je mantelzorger raakt overbelast of valt (bijna) uit
- er zijn aanpassingen in huis nodig om veilig te kunnen blijven wonen
De gemeente bekijkt daarbij:
- welke ondersteuning nodig is om je situatie te verbeteren
- wat je zelf nog kunt met eventuele hulpmiddelen
- welke hulp mensen in je omgeving kunnen bieden
Bij veel ouderen en mensen met een chronische aandoening loopt Wmo-ondersteuning samen op met andere vormen van zorg. Op Ouderenzorg lees je hoe Dovida ouderen ondersteunt met zorg en begeleiding thuis.
Wmo-ondersteuning in de praktijk: welke hulp is mogelijk thuis?
De Wmo kan op verschillende manieren ondersteuning bieden. Welke hulp passend is, hangt af van jouw situatie en doelen. Hieronder staan veelvoorkomende vormen van Wmo-ondersteuning.
Huishoudelijke hulp
Huishoudelijke hulp via de Wmo is bedoeld om een schoon en leefbaar huis te behouden wanneer je dat door lichamelijke of psychische klachten niet meer zelf kunt. Het kan bijvoorbeeld gaan om licht huishoudelijk werk, zoals:
- stofzuigen en dweilen
- sanitair en keuken schoonmaken
- bedden verschonen en was doen
Voor veel mensen is huishoudelijke hulp een belangrijke eerste stap om langer thuis te kunnen blijven wonen. Op Thuiszorg en huishoudelijke hulp zie je hoe Dovida dit in de praktijk invult.
Begeleiding en dagstructuur
Soms lukt het niet meer goed om de dag te organiseren, afspraken te plannen of overzicht te houden. Begeleiding kan dan helpen bij:
- plannen en structureren van de dag
- omgaan met geheugenproblemen of overprikkeling
- het aanleren en vasthouden van dagelijkse routines
Begeleiding sluit vaak nauw aan bij wat iemand nog zelf kan en waar de omgeving bij ondersteunt. Op Persoonlijke hulp lees je hoe Dovida mensen thuis begeleidt bij praktische en mentale belastende taken.
Dagbesteding en dagopvang
Dagbesteding en dagopvang zijn bedoeld om structuur te bieden, sociale contacten te stimuleren en mantelzorgers tijdelijk te ontlasten. Denk aan:
- activiteiten in een groep, zoals bewegen, creatief bezig zijn of samen eten
- een vaste dagindeling, zodat er voorspelbaarheid is
- een veilige omgeving met professionele begeleiding
Voor mantelzorgers kan dagbesteding ruimte geven om te rusten, te werken of eigen afspraken te maken.
Hulpmiddelen, woningaanpassing en vervoer
Binnen de Wmo kan de gemeente ook ondersteuning bieden in de vorm of vergoeding van:
- rolstoel of scootmobiel voor gebruik in de woonomgeving
- woningaanpassingen, zoals beugels, een douchestoel of een traplift
- hulpmiddelen voor verplaatsen in en om het huis
- lokaal vervoer, bijvoorbeeld een regiotaxi
De gemeente kijkt steeds of een voorziening echt nodig is en of er alternatieven zijn. Bij complexere situaties, bijvoorbeeld bij gevorderde geheugenproblemen, kan ondersteuning onderdeel zijn van bredere zorg. Op Dementiezorg lees je hoe Dovida mensen met dementie en hun naasten begeleidt.
Ondersteuning van mantelzorgers
Mantelzorgers – zoals partners, kinderen, familie of goede vrienden – zijn vaak onmisbaar in het dagelijks leven. Tegelijk kan de zorg zwaar zijn en leiden tot overbelasting. De Wmo kan helpen met:
- respijtzorg of tijdelijke vervangende zorg
- ondersteuning via een mantelzorgconsulent
- dagbesteding voor degene die zorg ontvangt
- activiteiten of waardering voor mantelzorgers
Op Mantelzorger lees je wat mantelzorg inhoudt en welke vormen van ondersteuning Dovida en andere partijen kunnen bieden.
Wmo thuis, in een instelling of in combinatie met andere zorg
De Wmo is in de eerste plaats bedoeld voor mensen die thuis wonen. Toch kan ondersteuning ook een rol spelen wanneer iemand tijdelijk of deels in een andere setting verblijft, bijvoorbeeld:
- een kortdurende opname in het ziekenhuis
- (tijdelijke) opname in een verpleeghuis of hospice
- een combinatie van wonen thuis en elders
De Wmo wordt vaak gecombineerd met andere zorgvormen, zoals:
- zorg via de zorgverzekering
- langdurige zorg via de Wet langdurige zorg, bijvoorbeeld in de vorm van een Volledig pakket thuis (VPT).
- palliatieve zorg, waarbij kwaliteit van leven in de laatste fase centraal staat
Op deze pagina over palliatieve zorg lees je hoe palliatieve zorg kan worden vormgegeven en hoe zorg thuis, in een instelling of in een hospice elkaar kan aanvullen.
Wie wil verkennen welke vormen van zorg samen een passend geheel kunnen vormen, kan ook kijken naar Meer dan thuiszorg.
Signalen dat Wmo-ondersteuning nodig kan zijn
Het is niet altijd eenvoudig om te bepalen wanneer ondersteuning nodig is. Vaak groeit de belasting stap voor stap. Herkenbare signalen zijn bijvoorbeeld:
- het huishouden blijft liggen, ondanks alle goede bedoelingen
- je partner of ouder komt nauwelijks meer buiten
- je verliest het overzicht over afspraken, post of administratie
- je voelt je als mantelzorger uitgeput, slaapt slecht of piekert veel
- er ontstaan conflicten thuis doordat alles om zorg draait
Wie zich in meerdere signalen herkent, hoeft dat niet te zien als falen. Het is een teken dat de situatie vraagt om extra steun. Voor sommige mensen is de Wmo voldoende, voor anderen is een combinatie met andere zorgvormen nodig, bijvoorbeeld bij ouderdom en complexe problematiek. Op Ouderenzorg laat Dovida zien hoe zorg en begeleiding voor ouderen op maat kunnen worden ingericht.
Ondersteuning en wegwijzer: hoe werkt de Wmo-regeling bij jouw gemeente?
De exacte werkwijze verschilt per gemeente, maar meestal bestaat het Wmo-traject uit een aantal terugkerende stappen.
Melding doen bij het Wmo-loket
De eerste stap is vaak een melding bij het Wmo-loket of het sociaal team van de gemeente. Dat kan telefonisch, via een digitaal formulier of soms via de huisarts of een andere professional. In de melding geef je kort aan:
- met welke problemen je te maken hebt
- hoe die problemen je dagelijks leven beïnvloeden
- of er mantelzorgers betrokken zijn en hoe het met hen gaat
Het keukentafelgesprek
Na de melding volgt vaak een gesprek thuis of op het gemeentehuis. Dit wordt ook wel een keukentafelgesprek genoemd. In dat gesprek bespreek je samen:
- hoe je dagelijks leven eruitziet
- wat er niet meer goed lukt en wat dat met je doet
- welke hulp je al krijgt van mensen om je heen
- welke wensen en zorgen je hebt voor de komende tijd
Het helpt als je in dit gesprek zo eerlijk mogelijk vertelt waar je tegenaan loopt, ook als dat spannend voelt. Een vertrouwd contactpersoon of mantelzorger meenemen kan steun geven.
Het onderzoek en de beschikking
Op basis van het gesprek doet de gemeente onderzoek naar wat nodig en passend is. Daarna volgt een besluit, de beschikking, waarin staat:
- welke ondersteuning je krijgt
- in welke vorm (bijvoorbeeld in natura of via een geldbedrag)
- voor welke periode de ondersteuning geldt
Wanneer de ondersteuning via Dovida loopt, wordt er samen gekeken hoe de hulp het beste aansluit bij jouw leven en dat van je naasten.
Kosten en eigen bijdrage binnen de Wmo
Voor veel Wmo-voorzieningen geldt een eigen bijdrage die wordt geïnd door het CAK. De hoogte van die bijdrage hangt af van landelijke regels en soms van afspraken binnen de gemeente. Belangrijke punten:
- niet voor iedere voorziening geldt dezelfde eigen bijdrage
- de bijdrage staat los van de zorgverzekering en het eigen risico
- de gemeente informeert je over de toepassing in jouw situatie
In sommige situaties kan een persoonsgebonden budget passend zijn, bijvoorbeeld als je meer regie wilt over wie de ondersteuning biedt. Op de pagina Persoonsgebonden budget (pgb) lees je wat een pgb is, voor wie het geschikt kan zijn en welke voorwaarden erbij horen.
Checklist: goed voorbereid in gesprek met het Wmo-loket
Een goede voorbereiding helpt om het gesprek met de gemeente duidelijk en rustig te laten verlopen. Deze checklist kan daarbij helpen:
- schrijf op welke dingen in huis of in het dagelijks leven niet meer lukken
- noteer welke hulp je nu al krijgt van familie, buren of vrienden
- denk na over wat je zelf graag zou willen veranderen of verbeteren
- maak een lijst van zorgtaken die te zwaar zijn geworden
- verzamel relevante brieven of medische informatie (indien beschikbaar)
- schrijf je vragen op over ondersteuning, eigen bijdrage en keuzevrijheid
- vraag een naaste of hij of zij met je meegaat naar het gesprek
Je hoeft deze voorbereiding niet alleen te doen. Op de pagina over Wmo lees je hoe Dovida mensen en hun naasten begeleidt bij het verkennen van mogelijkheden en het voorbereiden van gesprekken met de gemeente. De mogelijkheden verschillen per gemeente en per Dovida vestiging.
Ondersteuning door Dovida
Dovida ondersteunt mensen die een beroep doen op de Wmo met persoonlijke hulp thuis. Samen kijken we wat er nodig is om het dagelijks leven weer haalbaar te maken en hoe ondersteuning vanuit de gemeente, zorgverzekering en andere regelingen goed op elkaar kan aansluiten.
Wil je verkennen welke mogelijkheden er voor jou of je naaste zijn, dan kun je verder lezen op de pagina Wmo of contact opnemen via de reguliere contactmogelijkheden van Dovida.
Zorgkaart
“meedenkende medewerkers, die goede inzet hebben”
“Goede communicatie. Persoonlijk meedenken en snel reageren. Alle medewerkers zorgden voor een veilige en liefdevolle sfeer!”
“De dames van Dovida kwamen 3x in de week bij mijn moeder. Voor boodschappen, praatje maken , eten/drinken , liedjes zingen. Mijn moeder was er zeer tevreden mee.”
“Klantvriendelijke organisatie. Snel en adequaat reageren op vragen of opmerkingen. Vriendelijke behulzame individuele begeleiding.”
“Wij mijn broer en ik zijn heel erg tevreden over de 3 caregivers die onze moeder hebben verzorgd. Alle pluimen van de aarde voor deze vrouwen. Wat wij wel kwijt willen is dat het toch vreemd is dat wij met 67000 euro op jaarbasis niet twee keer zorg per dag kunnen realiseren.”
“Ben onder de indruk van het gemak waarbij alles gedaan wordt.Niets is teveel en alles met een glimlach. We zijn al blij als ze binnenkomen.”
Wanneer heb ik recht op Wmo-ondersteuning?
Je hebt niet automatisch recht op Wmo-ondersteuning. De gemeente beoordeelt per persoon of ondersteuning nodig is om zelfstandig wonen en meedoen mogelijk te maken. Daarbij wordt gekeken naar je problemen in het dagelijks leven, wat je zelf kunt en welke hulp al vanuit je omgeving komt. Blijkt dat ondersteuning nodig is, dan kan de gemeente Wmo-voorzieningen toekennen.
Hoelang duurt het voordat ik een beslissing krijg?
Na je melding heeft de gemeente een onderzoeksperiode, waarin gesprekken worden gevoerd en informatie wordt verzameld. De doorlooptijd verschilt per gemeente, maar vaak wordt binnen enkele weken duidelijk welke ondersteuning wordt toegekend. De gemeente hoort je te informeren over de te verwachten termijn en de vervolgstappen.
Wat is het verschil tussen Wmo en zorg via de zorgverzekering?
De Wmo richt zich op maatschappelijke ondersteuning, zoals hulp in het huishouden, begeleiding of dagbesteding. De zorgverzekering vergoedt vooral medische en verpleegkundige zorg, zoals wijkverpleging of behandelingen in het ziekenhuis. In veel situaties lopen beide naast elkaar, zodat zowel de medische zorg als de ondersteuning thuis goed geregeld is.
Kan ik zelf een aanbieder kiezen?
In veel gemeenten kun je bij ondersteuning in natura kiezen uit een aantal gecontracteerde aanbieders. Soms is er ruimte voor een voorkeur, soms is het aanbod per gebied verdeeld. Wanneer je een persoonsgebonden budget krijgt, heb je meestal meer vrijheid om zelf een passende aanbieder te zoeken, binnen de voorwaarden van de gemeente.
Moet ik altijd een eigen bijdrage betalen?
Voor veel Wmo-voorzieningen geldt een eigen bijdrage die via het CAK in rekening wordt gebracht. Hoe hoog die bijdrage is en of hij in jouw situatie geldt, hangt af van landelijke regels en afspraken in de gemeente. De consulent van het Wmo-loket kan uitleggen welke bijdrage voor jouw voorziening geldt.
Wat als mijn situatie verandert?
Verandert je gezondheid, neemt de belasting toe of valt een mantelzorger weg, dan is het belangrijk om dat te melden bij de gemeente. Soms is een herindicatie of aanpassing van de ondersteuning nodig. Ook kun je met betrokken zorgaanbieders, zoals Dovida, bespreken of de ondersteuning anders of intensiever moet worden ingericht.
Blijf op de hoogte
Ontvang tips en nieuws over prettig langer thuiswonen.