Pgb: wat is een persoonsgebonden budget en wanneer past het?
Pgb: wat is een persoonsgebonden budget?
Een persoonsgebonden budget, vaak afgekort als pgb, geeft je de mogelijkheid om zelf zorg te organiseren. In plaats van zorg die via een zorgorganisatie wordt geleverd, krijg je met een pgb een budget waarmee je zelf zorgverleners kunt kiezen en afspraken kunt maken die passen bij jouw situatie. Voor veel mensen geeft dat extra vrijheid en regie.
Het pgb kan worden ingezet voor verschillende vormen van ondersteuning, zoals begeleiding, persoonlijke verzorging of huishoudelijke hulp. Ook in situaties met complexe zorgvragen of een specifieke voorkeur voor vaste gezichten kan een pgb goed aansluiten.
Op deze pagina lees je wat een pgb precies inhoudt, wanneer het past, hoe je het aanvraagt en welke verantwoordelijkheden erbij horen. Je vindt ook links naar aanvullende informatie over ouderenzorg, mantelzorg en regelingen die vaak samen met een pgb worden gebruikt.
Wat is een pgb?
Een pgb is een geldbedrag waarmee je zelf zorg kunt inkopen. Je kiest zelf wie jou ondersteunt, wanneer diegene komt en welke taken er worden gedaan. De zorgverlener wordt door jou aangestuurd en je maakt afspraken die passen bij jouw dagelijks leven.
Een pgb kan gebruikt worden voor:
- begeleiding
- persoonlijke verzorging
- huishoudelijke hulp
- kortdurende vervanging van mantelzorgers
- ondersteuning bij dementie of complexe situaties
Wil je weten hoe dergelijke ondersteuning er in de praktijk uitziet, dan kun je verder lezen over bredere vormen van thuisondersteuning op Meer dan thuiszorg.
Wanneer past een pgb?
Een pgb past wanneer:
- je graag zelf de regie wilt houden
- je een voorkeur hebt voor vaste gezichten
- je specifieke wensen hebt rondom tijden, taken of werkwijze
- je zorg zoekt die nauw moet aansluiten op jouw thuissituatie
- je behoefte hebt aan meer flexibiliteit dan bij standaard zorg
Het kan ook passend zijn wanneer mantelzorgers ondersteuning nodig hebben om hun zorgtaken vol te houden. Meer hierover lees je op de pagina Mantelzorger.
Hoe werkt een pgb in de praktijk?
Als je een pgb krijgt, maak je zelf afspraken met zorgverleners. Dat kan een professionele zorgverlener zijn, maar ook iemand uit je eigen netwerk, zolang die niet te dichtbij staat volgens de regels van de verstrekker. Je sluit een zorgovereenkomst af en de Sociale Verzekeringsbank betaalt de zorgverlener uit jouw budget.
Een pgb geeft ruimte om zorg precies aan te laten sluiten op het ritme van het huishouden. Dat is bijvoorbeeld waardevol bij ondersteuning voor ouderen of bij mensen met dementie.
Welke voorwaarden gelden voor een pgb?
De exacte voorwaarden verschillen per regeling (Wmo, Zvw, Wlz). Over het algemeen wordt gekeken naar:
- of je de zorg zelf kunt organiseren of iemand hebt die dat kan
- of duidelijk is welke zorg nodig is
- of het pgb veilig en doelmatig besteed kan worden
- of de zorg past binnen de indicatie
Wanneer je een aanvraag doet, bespreekt een zorgprofessional of gemeenteadviseur je situatie en bekijkt samen met jou of een pgb past.
Pgb en andere zorgvormen
Een pgb kan naast andere vormen van ondersteuning bestaan. Veel mensen combineren bijvoorbeeld:
- ondersteuning via de Wmo
- verpleegkundige zorg via de zorgverzekering
- begeleiding met een pgb
- mantelzorg door familie of vrienden
Bij zorg in de laatste levensfase kan een pgb soms worden ingezet als onderdeel van palliatieve ondersteuning.
Hoe vraag je een pgb aan?
De manier van aanvragen hangt af van de regeling:
1. Pgb via de Wmo
Je doet een melding bij het Wmo-loket van je gemeente. Tijdens het keukentafelgesprek bespreek je welke ondersteuning nodig is en of je een pgb wilt aanvragen. De gemeente beoordeelt vervolgens of een pgb passend is.
2. Pgb via de zorgverzekering (Zvw)
Hiervoor is een indicatie van de wijkverpleegkundige nodig. Je bespreekt met haar of een pgb geschikt is, bijvoorbeeld wanneer je behoefte hebt aan vaste gezichten of specifieke werktijden.
3. Pgb via de Wlz
Bij langdurige, intensieve zorg kan een Wlz-indicatie worden aangevraagd. De Wet langdurige zorg kent de ruimste mogelijkheden voor een pgb, maar ook de meeste voorwaarden.
Wanneer je wilt begrijpen hoe dergelijke zorgpakketten worden opgebouwd, vind je uitleg op Volledig Pakket Thuis.
Checklist: ben jij klaar voor een pgb?
Een PGB kan veel mogelijkheden bieden, maar vraagt ook verantwoordelijkheid. Deze checklist helpt bij het bepalen of het past:
- kun je zelf zorg plannen en afspraken maken?
- heb je iemand die kan ondersteunen bij administratie?
- weet je welke taken een zorgverlener gaat uitvoeren?
- kun je controleren of zorg wordt geleverd zoals afgesproken?
- wil je vaste gezichten en flexibiliteit in tijden?
Ben je hier nog niet zeker van, dan kan het helpen om eerst breder naar de zorgvraag te kijken.
Ondersteuning door Dovida
Een pgb kan rust geven doordat je zelf kiest wie je ondersteunt en hoe die zorg wordt georganiseerd. Tegelijk kan het fijn zijn als iemand met je meedenkt over de mogelijkheden. Dovida ondersteunt je graag bij het verkennen van passende vormen van zorg aan huis.
Wil je meer weten over andere vormen van ondersteuning of over hoe zorg thuis kan worden georganiseerd, dan kun je verder lezen op Ouderenzorg of contact opnemen via de reguliere contactmogelijkheden van Dovida.
Zorgkaart
“meedenkende medewerkers, die goede inzet hebben”
“Goede communicatie. Persoonlijk meedenken en snel reageren. Alle medewerkers zorgden voor een veilige en liefdevolle sfeer!”
“De dames van Dovida kwamen 3x in de week bij mijn moeder. Voor boodschappen, praatje maken , eten/drinken , liedjes zingen. Mijn moeder was er zeer tevreden mee.”
“Klantvriendelijke organisatie. Snel en adequaat reageren op vragen of opmerkingen. Vriendelijke behulzame individuele begeleiding.”
“Wij mijn broer en ik zijn heel erg tevreden over de 3 caregivers die onze moeder hebben verzorgd. Alle pluimen van de aarde voor deze vrouwen. Wat wij wel kwijt willen is dat het toch vreemd is dat wij met 67000 euro op jaarbasis niet twee keer zorg per dag kunnen realiseren.”
“Ben onder de indruk van het gemak waarbij alles gedaan wordt.Niets is teveel en alles met een glimlach. We zijn al blij als ze binnenkomen.”
Wat kun je met een pgb betalen?
Je kunt zorg en ondersteuning inkopen die binnen je indicatie past, zoals begeleiding, persoonlijke verzorging of huishoudelijke hulp.
Kun je mantelzorg betalen met een pgb?
Soms kan een mantelzorger worden betaald, maar dit hangt af van de regeling en de relatie tussen mantelzorger en zorgvrager. Niet elke vorm of relatie is toegestaan.
Is een pgb duurder dan zorg in natura?
Een pgb hoeft niet duurder te zijn, maar vraagt wel meer administratie. Je betaalt zelf geen extra kosten voor het pgb; de verstrekker bepaalt het budget.
Moet je administratie bijhouden?
Ja. Je houdt bij welke zorg geleverd is en zorgt dat overeenkomsten en urenregistraties kloppen.
Voor wie is een pgb geschikt?
Voor mensen die eigen regie belangrijk vinden of zorg nodig hebben die nauw aansluit op hun thuissituatie. Het kan ook passend zijn bij complexe zorgvragen.
Blijf op de hoogte
Ontvang tips en nieuws over prettig langer thuiswonen.